به گزارش شبکه سلامت به نقل از verywellhealth، پیشگیری از HIV فقط به استفاده از کاندوم محدود نمیشود. شناخت دقیق راههای انتقال، استفاده از روشهای نوین پیشگیری و آگاهی از رفتارهای پرخطر، مهمترین ابزارها برای محافظت در برابر این ویروس هستند.
در ادامه با مهمترین راهکارهای علمی برای کاهش خطر ابتلا به HIV آشنا میشوید.
۱. راههای انتقال HIV را بشناسید
اولین گام برای پیشگیری، آگاهی از نحوه انتقال ویروس است.
HIV از طریق موارد زیر منتقل میشود:
- رابطه جنسی محافظتنشده (واژینال یا مقعدی)
- تماس با خون آلوده
- استفاده مشترک از سرنگ و سوزن
- انتقال از مادر به نوزاد در دوران بارداری، زایمان یا شیردهی
- برخی مواجهههای شغلی مانند فرورفتن سوزن آلوده
HIV از این راهها منتقل نمیشود:
- دست دادن یا در آغوش گرفتن
- بوسه معمولی
- نیش پشه
- استفاده مشترک از ظروف غذا، توالت یا استخر
- بزاق، عرق یا اشک
۲. در صورت نیاز از PrEP استفاده کنید
پیشگیری پیش از مواجهه (PrEP) یکی از مؤثرترین روشهای پیشگیری از HIV است.
افرادی که در معرض خطر بالای ابتلا قرار دارند، با مصرف داروهای PrEP میتوانند خطر ابتلا را تا ۹۹ درصد کاهش دهند.
امروزه علاوه بر قرصهای روزانه، داروهای تزریقی طولانیاثر نیز در برخی کشورها در دسترس هستند که هر دو ماه یا هر شش ماه یک بار تزریق میشوند.
PrEP بهویژه برای افراد زیر توصیه میشود:
- افرادی که شریک جنسی مبتلا به HIV دارند و وضعیت ویروس او نامشخص یا قابل تشخیص است.
- افرادی که شریک یا شرکای جنسی با وضعیت HIV نامشخص دارند.
- کسانی که در شش ماه گذشته به یکی از عفونتهای مقاربتی مبتلا شدهاند.
- هر فردی که احساس میکند در معرض خطر ابتلا قرار دارد.
۳. اگر مبتلا به HIV هستید، درمان را ادامه دهید
امروزه اصل «غیرقابل تشخیص = غیرقابل انتقال» (U=U) از نظر علمی اثبات شده است.
اگر فرد مبتلا به HIV با درمان مناسب، بار ویروسی خود را به سطح غیرقابل تشخیص برساند و آن را حفظ کند، ویروس را از طریق رابطه جنسی به دیگران منتقل نخواهد کرد.
به همین دلیل، درمان منظم علاوه بر حفظ سلامت فرد، یکی از مهمترین روشهای پیشگیری از انتقال HIV محسوب میشود.
۴. همیشه از کاندوم استفاده کنید
کاندوم همچنان یکی از مؤثرترین روشهای پیشگیری از HIV، سایر عفونتهای مقاربتی (STI) و بارداری ناخواسته میباشد.
ابتلا به بیماریهای مقاربتی مانند سفلیس، سوزاک یا کلامیدیا میتواند احتمال انتقال HIV را نیز افزایش دهد، زیرا باعث التهاب یا آسیب مخاط دستگاه تناسلی میشود.
۵. اگر قصد بارداری دارید، با برنامهریزی اقدام کنید
امروزه زوجهایی که یکی از آنها مبتلا به HIV است نیز میتوانند با رعایت توصیههای پزشکی، صاحب فرزند سالم شوند.
ترکیب درمان مؤثر فرد مبتلا و استفاده از PrEP برای شریک غیرمبتلا، احتمال انتقال ویروس را به حداقل میرساند.
۶. از انتقال ویروس از مادر به نوزاد پیشگیری کنید
تمام زنان باردار باید از نظر HIV غربالگری شوند.
اگر مادر مبتلا به HIV از همان ابتدای بارداری درمان ضدویروسی را آغاز کند، احتمال انتقال ویروس به نوزاد به کمتر از ۲ درصد میرسد.
همچنین از آنجا که ویروس HIV میتواند از طریق شیر مادر منتقل شود، معمولاً به مادران مبتلا توصیه میشود از شیردهی خودداری کنند؛ البته این توصیه بسته به امکانات درمانی و دستورالعملهای هر کشور ممکن است متفاوت باشد.
۷. از سرنگ مشترک استفاده نکنید
استفاده مشترک از سرنگ یا سوزن یکی از مهمترین راههای انتقال HIV و هپاتیت C است.
برنامههای تعویض سرنگ و دسترسی به وسایل تزریق استریل، نقش مهمی در کاهش انتقال این بیماریها دارند.
۸. پس از تماس مشکوک، سریع اقدام کنید
اگر احتمال میدهید در معرض HIV قرار گرفتهاید، میتوانید از پیشگیری پس از مواجهه (PEP) استفاده کنید.
در این روش، داروهای ضدویروسی به مدت ۲۸ روز مصرف میشوند.
PEP باید حداکثر تا ۷۲ ساعت پس از تماس مشکوک آغاز شود و هرچه درمان زودتر شروع شود، اثربخشی آن بیشتر خواهد بود. مطالعات نشان دادهاند که این روش میتواند خطر ابتلا را تا حدود ۸۱ درصد کاهش دهد.
پیشگیری از HIV امروز بیش از هر زمان دیگری امکانپذیر است. آگاهی از راههای انتقال، استفاده از کاندوم، بهرهگیری از روشهای نوین مانند PrEP و PEP، درمان منظم افراد مبتلا و پرهیز از استفاده مشترک از سرنگ، از مهمترین راهکارهای کاهش خطر ابتلا به این ویروس هستند. متخصصان تأکید میکنند که آموزش و اطلاعرسانی، همچنان مؤثرترین ابزار برای کنترل همهگیری HIV در سراسر جهان است.
دیدگاهها