ب گزارش شبکه سلامت به نقل از neurosciencenews، نتایج پژوهشی که در مجله Alzheimer's & Dementia منتشر شده، نشان میدهد افرادی که در میانسالی «بسیار زیاد» تلویزیون تماشا میکنند، در سالهای بعد بیشتر دچار کاهش حجم برخی نواحی مغز، آسیب به ماده سفید و تغییراتی مرتبط با مراحل اولیه بیماری آلزایمر میشوند.
این مطالعه با استفاده از دادههای حدود ۱۷۰۰ نفر از پروژه بلندمدت ARIC (مطالعه خطر آترواسکلروز در جوامع آمریکا) انجام شده است. میانگین سنی شرکتکنندگان در آغاز مطالعه ۵۳ سال بود و بیش از دو دهه بعد، از مغز آنها تصویربرداری MRI انجام شد.
تلویزیون زیاد، مغز کوچکتر
محققان دریافتند افرادی که در اوقات فراغت خود «بسیار زیاد» تلویزیون تماشا میکردند، نسبت به کسانی که بهندرت تلویزیون میدیدند، تفاوتهای ساختاری قابلتوجهی در مغز داشتند.
از جمله مهمترین یافتهها:
- کاهش حجم لوب پیشانی (مرتبط با تصمیمگیری، برنامهریزی و عملکردهای اجرایی)
- کاهش حجم لوب پسسری (مرتبط با پردازش اطلاعات بینایی)
- کاهش حجم ماده خاکستری در نواحیای که در مراحل اولیه آلزایمر آسیبپذیر هستند
- افزایش ضایعات ماده سفید مغز (White Matter Hyperintensities) که با بیماری عروق کوچک مغزی، سکته، افت شناختی و زوال عقل ارتباط دارد.
همه نشستنها برای مغز مضر نیست
یکی از جالبترین نتایج این پژوهش آن بود که صرفِ نشستن عامل اصلی این تغییرات نبود.
بررسیها نشان داد افرادی که بخش زیادی از روز کاری خود را پشت میز مینشینند، در مقایسه با افرادی که زمان مشابهی را صرف تماشای تلویزیون میکنند، حجم بیشتری در لوبهای پیشانی و پسسری مغز داشته و آسیب کمتری در ماده سفید مغز نشان میدهند.
به اعتقاد پژوهشگران، فعالیتهای شغلی معمولاً ذهن را درگیر حل مسئله، تصمیمگیری و پردازش اطلاعات میکنند و همین تحریک شناختی میتواند اثر محافظتی بر مغز داشته باشد.
مردان آسیبپذیرتر بودند
تحلیل دادهها نشان داد بیشتر تغییرات مشاهدهشده، چه اثرات منفی ناشی از تماشای تلویزیون و چه اثرات مثبت ناشی از فعالیتهای ذهنی هنگام کار، عمدتاً در مردان دیده شده است.
دلیل این تفاوت هنوز مشخص نیست و ممکن است به عوامل هورمونی، تفاوتهای قلبی-عروقی یا سبک زندگی مرتبط باشد.
محدودیتهای پژوهش
پژوهشگران تأکید میکنند این مطالعه چند محدودیت مهم دارد:
- میزان تماشای تلویزیون بر اساس گزارش خود شرکتکنندگان ثبت شده است.
- در ابتدای مطالعه تصویربرداری MRI از مغز انجام نشده بود.
- این تحقیق مشاهدهای است و نمیتواند ثابت کند که تماشای تلویزیون علت مستقیم کوچک شدن مغز یا بروز زوال شناختی است.
با این حال، یافتهها نشان میدهد هنگام توصیه درباره سبک زندگی، تنها میزان فعالیت بدنی اهمیت ندارد؛ بلکه نوع فعالیتی که افراد هنگام نشستن انجام میدهند نیز میتواند برای سلامت مغز تعیینکننده باشد.
دیدگاهها