به گزارش شبکه سلامت به نقل از the conversation، بسیاری از افراد تصور میکنند استرس فقط یک تجربه روانی است، اما نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد فشارهای روانی میتوانند در مدت کوتاهی تغییرات قابل اندازهگیری در خون ایجاد کنند.
محققان دانشگاههای بیرمنگام و آکسفورد دریافتند استرس روانی حاد تنها در چند دقیقه باعث افزایش تولید رادیکالهای آزاد (مولکولهای بسیار واکنشپذیر) میشود؛ مولکولهایی که ساختار لختههای خون را تغییر داده و آنها را متراکمتر و مستعدتر برای تشکیل لخته میکنند.
استرس چگونه بر خون اثر میگذارد؟
سالهاست پژوهشگران میدانند استرس مزمن خطر بیماریهای قلبیعروقی را افزایش میدهد، اما سازوکار دقیق این ارتباط بهطور کامل مشخص نبود.
در این مطالعه، محققان فرض کردند که عامل اصلی، استرس اکسیداتیو است؛ وضعیتی که در آن تولید رادیکالهای آزاد افزایش مییابد و تعادل طبیعی بدن را بر هم میزند.
به گفته پژوهشگران، این فرآیند باعث میشود سیستم انعقاد خون به سمت حالتی حرکت کند که احتمال تشکیل لخته در آن بیشتر است.
مطالعه چگونه انجام شد؟
در این پژوهش، هشت مرد سالم ۱۸ تا ۳۰ ساله در دو جلسه آزمایشگاهی شرکت کردند.
در یکی از جلسات، شرکتکنندگان در آرامش استراحت کردند و در جلسه دیگر تحت آزمون استاندارد استرس اجتماعی تریر (Trier Social Stress Test) قرار گرفتند؛ روشی که برای ایجاد استرس روانی حاد در تحقیقات علمی استفاده میشود.
در این آزمون، افراد باید بدون یادداشت در برابر دوربین و داوران سخنرانی میکردند و سپس یک آزمون دشوار محاسبات ذهنی را انجام میدادند. از همه شرکتکنندگان پیش و پس از هر جلسه نمونه خون گرفته شد.
نتایج چه بود؟
نتایج نشان داد پس از تجربه استرس:
-
میزان رادیکالهای آزاد در خون افزایش یافت.
-
لختههای خون بزرگتر، متراکمتر و فشردهتر شدند.
-
مسیرهای مرتبط با انعقاد خون فعالتر شدند.
در مقابل، پژوهشگران هیچ تغییری در غلظت یا ویسکوزیته (غلظت) خون مشاهده نکردند. این یافته نشان میدهد استرس بیشتر کیفیت و ساختار لخته را تغییر میدهد، نه غلظت خون را.
استرس باعث سکته قلبی میشود؟
محققان تأکید میکنند که این نتایج به معنای آن نیست که یک روز پراسترس یا یک ارائه کاری بهطور مستقیم موجب سکته قلبی یا سکته مغزی میشود.
بیماریهای قلبیعروقی عوامل خطر متعددی دارند و این مطالعه تنها یکی از مسیرهای زیستی احتمالی را نشان میدهد که ممکن است در بلندمدت نقش داشته باشد.
محدودیتهای مطالعه
این پژوهش تنها روی هشت مرد جوان سالم انجام شده است؛ بنابراین برای تأیید نتایج، انجام مطالعات بزرگتر روی زنان، سالمندان و افراد مبتلا به بیماریهای قلبیعروقی ضروری است.
با این حال، پژوهشگران معتقدند یافتههای جدید میتواند مسیر تازهای برای درک اثرات جسمی استرس و حتی توسعه روشهای نوین کاهش خطر بیماریهای قلبیعروقی از طریق کنترل فرآیندهای زیستی ناشی از استرس فراهم کند.
دیدگاهها